Uw licentie terugvinden: waar het bewijs staat

Begin bij de regel die bepaalt wie wat moet aantonen. Artikel 8.4 van het Burgerlijk Wetboek zegt dat wie meent een ander in rechte te kunnen aanspreken, de rechtshandelingen of feiten moet bewijzen die daaraan ten grondslag liggen, en dat wie beweert bevrijd te zijn, de feiten moet bewijzen die zijn bewering ondersteunen. Blijft er twijfel bestaan, dan wordt de partij die had moeten bewijzen in het ongelijk gesteld.

Vertaald naar uw dossier: de fotograaf of zijn vertegenwoordiger moet aantonen dat het werk origineel is en dat hij de rechten heeft. Beroept u zich op een licentie, dan bent u het die moet aantonen dat u die had. Die twee dingen staan los van elkaar. U hoeft dus niet met een licentie te komen voordat de andere partij zijn eigen huiswerk heeft laten zien, maar als u zich op een licentie beroept, moet u ze kunnen tonen.

Goed nieuws bij die tweede helft: een inbreuk is een feit en geen rechtshandeling, en feiten mogen volgens artikel 8.8 van het Burgerlijk Wetboek met alle bewijsmiddelen bewezen worden. Artikel 8.11 voegt daaraan de vrije bewijsvoering toe tussen ondernemingen onderling, en ook wanneer iemand die zelf geen onderneming is bewijs levert tegen een onderneming. Een factuur, een e-mail, een schermafbeelding van uw account: allemaal toelaatbaar. Hoeveel ze wegen, beoordeelt de rechter. Een certificaat met een uniek nummer weegt zwaarder dan een screenshot zonder datum, en daarom loont het om te weten waar dat certificaat staat.

Bij veel claims is het antwoord op de vraag waar de licentie staat: bij iemand anders. De site is gebouwd door een bureau, een freelancer of een familielid, en die heeft het beeld destijds aangekocht of ergens vandaan gehaald.

Dat verandert niets aan uw positie tegenover de rechthebbende. In de richtsnoeren van de FOD Economie voor websitehouders staat dat u voor de foto's die in de artikelen staan eveneens over de toestemming moet beschikken. Het is dus uw site en uw dossier, ook als iemand anders de knoppen bediende.

Wat het wél verandert, is wat u daarna kunt. Dezelfde richtsnoeren wijzen op een vrijwaringsbeding in het contract met de leverancier van het beeld: dat beding houdt in dat de koper niet kan worden aangesproken voor een inbreuk op het auteursrecht wanneer hij de afbeelding rechtmatig heeft gekocht. Kijk dus of zo'n beding in uw afspraken staat, en vraag uw bouwer of leverancier om de aankoopbewijzen. Wacht daar niet mee tot de termijn in de brief verstreken is: dat is een aparte zaak die naast uw eigen dossier loopt.

Soms wilt u niet aantonen dat u een licentie had, maar juist hoe lang het beeld er überhaupt stond. Het internetarchief van archive.org bewaart momentopnamen van pagina's met een datum erbij, en dat is voor beide partijen te raadplegen. U kunt daar vaak zien wanneer een pagina voor het eerst met dat beeld verscheen en wanneer het verdween. Dat kan een gevorderde periode aanzienlijk inkorten.

Hoeveel dat in een Belgische procedure weegt, kunnen wij niet zeggen. Wij hebben geen Belgische rechtspraak of vakliteratuur gevonden die de bewijswaarde van internetarchieven of van gewone schermafbeeldingen uitdrukkelijk beoordeelt. Wat u er wel over kunt zeggen: het is een onafhankelijke derde die zelf dateert, en dat is iets anders dan een schermafbeelding die een partij zelf heeft gemaakt.

Wilt u iets vastleggen met meer gewicht, dan bestaat de vaststelling door een gerechtsdeurwaarder: een proces-verbaal waarin hij beschrijft wat er op dat moment op een pagina te zien is. De tariefchecker van de Nationale Kamer van Gerechtsdeurwaarders noemt het proces-verbaal van vaststelling uitdrukkelijk als voorbeeld bij een vrij te bepalen ereloon, dat niet in het koninklijk besluit is opgenomen. Vraag de prijs dus vooraf. Een bedrag noemen wij hier niet, omdat wij er geen publieke bron voor hebben gevonden.