De foto staat er niet meer. Is de claim dan weg?

Dit is de meest gestelde vraag na een eerste brief, en de reflex is begrijpelijk: het beeld eraf, probleem weg. Zo werkt het niet, en dat is geen streng standpunt van ons maar de opbouw van het recht zelf.

Een rechthebbende heeft twee dingen die los van elkaar staan. Hij kan vragen dat het gebruik stopt, en hij kan een vergoeding vorderen voor het gebruik dat er is geweest. Beide staan in de richtsnoeren van de FOD Economie voor websitehouders, zij het in twee verschillende antwoorden: dat een rechthebbende kan verzoeken dat het gepubliceerde werk wordt verwijderd, en dat er bijkomend een schadevergoeding kan worden gevorderd voor het onrechtmatige gebruik van de afbeelding. Verwijderen beantwoordt dus alleen het eerste.

Het stoppen van het gebruik kan trouwens ook via de rechter worden afgedwongen, met een aparte stakingsvordering die voor de voorzitter van de ondernemingsrechtbank wordt gebracht en die verloopt zoals in kort geding. Zo verliep ook de Gentse zaak van 3 november 2021 waarin een claim over foto's strandde. Die vordering en de vordering tot schadevergoeding zijn twee verschillende procedures, en dat is precies het punt: ze staan los van elkaar.

Daar zit meteen de fout die het vaakst gemaakt wordt. Wie in paniek de pagina leeghaalt, gooit zijn eigen dossier weg. U weet dan zelf niet meer welk formaat het beeld had, in welke context het stond, sinds wanneer, met welke bronvermelding, en of het beeld met uw thema of met een plug-in meekwam. Allemaal dingen waar het gesprek over het bedrag straks over gaat.

Leg daarom eerst vast en verwijder daarna. Een kwartier werk, en het is het enige moment waarop u dat nog kunt.

Dan de vraag die erop volgt: hoe lang kan dit nog boven mijn hoofd hangen? Een vordering tot vergoeding van schade op grond van buitencontractuele aansprakelijkheid verjaart in België door verloop van vijf jaar vanaf de dag volgend op die waarop de benadeelde kennis heeft gekregen van de schade of van de verzwaring ervan en van de identiteit van de daarvoor aansprakelijke persoon, en in elk geval door verloop van twintig jaar vanaf de dag volgend op die waarop het feit waardoor de schade is veroorzaakt, zich heeft voorgedaan. Dat staat in artikel 2262bis van het oud Burgerlijk Wetboek.

Let op die aanhef van de vijf jaar: de termijn begint pas te lopen op het moment dat de rechthebbende het weet. Wachten tot het vanzelf overwaait is dus geen strategie, want de klok is vaak pas net gaan lopen. Hoe dat in uw geval uitpakt, staat op onze pagina over verjaring. En let ook hierop: een erkenning van de schuld stuit de verjaring. Een zin als sorry, dat had ik niet mogen doen in een mailtje kan dus duurder uitvallen dan hij lijkt.

Nog iets wat wij eerlijk melden. Het klinkt logisch dat snel verwijderen de schadeperiode verkort en goede wil toont, en in de praktijk wordt dat ook zo aangevoerd. Wij hebben er echter geen Belgische bron bij gevonden die dat met zoveel woorden zegt. Wij houden het daarom op wat wel vaststaat: zolang het beeld online staat, loopt het gebruik door, en dat is op zichzelf al reden genoeg om het weg te halen zodra u hebt vastgelegd wat er stond.