De foto stond misschien al jaren op uw website, en de brief komt nu pas. Dan is verjaring een van de eerste vragen. In België gelden daarvoor twee termijnen, en er is een punt waarop veel mensen zich vergissen: lang niet elke brief stopt de klok.
De termijnen
Een vordering tot schadevergoeding buiten overeenkomst, en dat is wat een claim over een foto is, verjaart volgens artikel 2262bis van het oud Burgerlijk Wetboek. Er staan twee termijnen naast elkaar.
De eerste is vijf jaar, te rekenen vanaf de dag volgend op die waarop de benadeelde kennis heeft gekregen van de schade of van de verzwaring ervan, én van de identiteit van de persoon die daarvoor aansprakelijk is. Beide moeten dus bekend zijn. De tweede is twintig jaar vanaf de dag volgend op die waarop het schadeveroorzakende feit zich heeft voorgedaan. Die tweede termijn loopt hoe dan ook, ook als de benadeelde van niets wist.
Boek 6 van het nieuw Burgerlijk Wetboek, dat op 1 januari 2025 in werking is getreden en de buitencontractuele aansprakelijkheid regelt, verandert hier niets aan: dat boek bevat geen eigen verjaringsregeling. Het geldt bovendien alleen voor feiten van na die datum; voor wat daarvoor gebeurde, blijft het oude aansprakelijkheidsrecht gelden.
Voortdurend gebruik
Hier wordt het interessant, en eerlijk gezegd ook onzeker. Een foto die jaren op een website staat, levert schade op die blijft doorlopen. Begint die termijn van vijf jaar dan telkens opnieuw?
Het Hof van Cassatie oordeelde op 17 januari 2025 dat de termijn begint te lopen zodra de benadeelde weet dat hij schade heeft geleden, ook al staat de omvang ervan dan nog niet vast. Dat de schade het gevolg is van een voortdurende fout, verhindert volgens het Hof niet dat de schade dag per dag ontstaat. En, in de woorden van het arrest: voortdurende schade die een redelijk voorzienbare evolutie heeft gekend, valt niet onder het begrip verzwaring van de schade.
Belangrijk om erbij te zeggen: die zaak ging over waterinfiltratie in een gebouw, niet over een foto op een website. Wij hebben geen Belgische uitspraak gevonden die deze redenering uitdrukkelijk toepast op online gebruik van beeld. Wie u vertelt dat het voor uw claim zeker zus of zo zit, gaat verder dan wat er vandaag gepubliceerd is.
Stuiting
Dit is het punt waarop het in de praktijk vaak misgaat. Niet elke brief stuit de verjaring.
Een ingebrekestelling stuit de verjaring alleen onder de voorwaarden van artikel 2244, paragraaf 2 van het oud Burgerlijk Wetboek. Ze moet verstuurd zijn door de advocaat van de schuldeiser, door een door hem aangestelde gerechtsdeurwaarder, of door iemand die krachtens artikel 728, paragraaf 3 van het Gerechtelijk Wetboek namens de schuldeiser in rechte mag verschijnen. Ze moet aangetekend met ontvangstbewijs verstuurd zijn naar de woonplaats, verblijfplaats of maatschappelijke zetel van de schuldenaar in België. En ze moet een reeks vermeldingen bevatten, waaronder de gegevens van beide partijen, een beschrijving van de verbintenis, de verantwoording van alle geeiste bedragen, de betalingstermijn, de vermelding dat de ingebrekestelling de verjaring stuit, en de handtekening van de advocaat of de gerechtsdeurwaarder.
Wordt aan die voorwaarden voldaan, dan begint een nieuwe termijn van één jaar te lopen, of een termijn gelijk aan de wettelijke termijn als die korter is, zonder dat de vordering kan verjaren voor het einde van de oorspronkelijke termijn. Belangrijk detail: die stuitende werking geldt slechts eenmaal. Een tweede en derde advocatenbrief doen de klok dus niet opnieuw op nul. En een brief die de schuldeiser zelf verstuurt, of een bedrijf dat in eigen naam inbreuken opspoort, stuit de verjaring helemaal niet.
Wat de verjaring ook stuit: een dagvaarding, een bevel tot betaling en een beslag, volgens de eerste paragraaf van datzelfde artikel 2244. En de erkenning van de schuld door de schuldenaar zelf, op grond van artikel 2248. Dat laatste is een van de redenen waarom de bewoordingen van uw eerste antwoord ertoe doen, in beide richtingen.
Twee begrippen
De verstreken tijd wordt uitgewist en er begint een volledig nieuwe termijn te lopen. Bij een geldige ingebrekestelling door een advocaat of gerechtsdeurwaarder is dat een jaar.
De termijn wordt tijdelijk stilgezet en loopt daarna verder waar hij gebleven was. De tijd die al verstreken was, telt dus gewoon mee.
Voor de eerlijkheid
Tot slot een waarschuwing die wij liever geven dan achterhouden. Verjaring is een verweer dat u moet inroepen en onderbouwen, en de berekening ervan luistert nauw: het gaat om het moment waarop de rechthebbende kennis kreeg van de schade en van uw identiteit, niet om het moment waarop u de foto plaatste. Dat eerste moment ligt vaak later dan u denkt en is voor u moeilijk te bewijzen.
Erop gokken dat een claim wel verjaard zal zijn, is daarom zelden verstandig. Nagaan of verjaring speelt, is dat wel. In de handleiding staat hoe u dat punt in uw dossier controleert en, als het speelt, in welke bewoordingen u het aankaart.
Bronnen
Elke bewering op deze pagina is terug te voeren op een van deze vindplaatsen. Klopt er iets niet, laat het ons weten.
Meer lezen