Bij een Creative Commons-licentie is het bijna altijd hetzelfde punt: de naamsvermelding ontbrak. En dan vervalt de licentie vanzelf, zonder waarschuwing.
Het mechanisme
Een Creative Commons-licentie is geen vrijgave. Het is toestemming onder voorwaarden, en de voorwaarde die in de praktijk het vaakst wordt vergeten is de naamsvermelding. Wordt een voorwaarde niet nageleefd, dan eindigt de toestemming van rechtswege. Artikel 6, a van de licentie Naamsvermelding 4.0 zegt het zo in de officiële Engelse tekst:
However, if You fail to comply with this Public License, then Your rights under this Public License terminate automatically.
Creative Commons zelf zegt in haar veelgestelde vragen wat daar dan op volgt: gebruikt u materiaal op een manier die de licentie niet toestaat en is dat gebruik ook niet toegestaan door een uitzondering of beperking op het auteursrecht, dan the license is automatically terminated and you may be liable for copyright infringement, even if you are eligible to have your rights reinstated later. Vanaf dat moment is uw gebruik dus een gewone auteursrechtinbreuk, en daar gaat de hele rest van deze site over.
Belgische rechtspraak
Dat dit ook in België zo wordt toegepast, staat zwart op wit in het arrest van het hof van beroep in Antwerpen van 13 december 2023 met rolnummer 2023/AR/276. Het hof geeft eerst weer wat de aangesproken partij over de herkomst van de foto aanvoert, met de inleiding dat zij naar haar stuk 6 verwijst:
Deze afbeelding is oorspronkelijk op Flickr geplaatst door Affendaddy op https://www.flickr.com/photos/33589304@N02/5442580764. Dit is op 12 juni 2011 door de Flickr-viesR-Bot beoordeeld en de licentie onder de voorwaarden van cc-by-sa-2.0 is bevestigd.
En dan de kern:
K.H. wijst hierbij dan ook rechtmatig op de ontbinding van de overeenkomst conform artikel 7 a van de CC-BY-SA-2.0 licentie waarin wordt aangegeven dat 'elke inbreuk op de bepalingen van deze Licentie waarvoor u verantwoordelijk bent' leidt tot de 'automatische' ontbinding van de Licentie en het einde van de rechten die eruit voortvloeien.
Het hof voegt eraan toe: Onder artikel 4 van de licentie wordt inderdaad aangegeven dat de naam van de auteur dient vermeld te worden. De gebruiker was dus inbreukmaker, ondanks de vrije licentie.
De afloop is even leerzaam. Het hof stelde en passant ook vast: Blijkbaar werd de eerdere aanduiding van een dergelijke CC Licentie nu weggelaten en wordt bij de foto enkel melding gemaakt van 'All Rights Reserved'. In de ingebrekestelling was 14.000 euro geëist; voor de rechter werd in hoofdorde 5.760 euro gevorderd; het hof kende 243,84 euro toe, na een vermindering met de helft wegens misbruik van handhavingsrechten. Op onze rechtspraakpagina staat die zaak uitgewerkt.
Herstel
Nu de vraag die iedereen stelt: als ik de naam alsnog toevoeg, is het dan opgelost? Het antwoord hangt af van het versienummer van de licentie, en dat is geen detail.
Vanaf versie 4.0 bestaat er een herstelregeling. Artikel 6, b bepaalt dat de rechten terugkeren automatically as of the date the violation is cured, provided it is cured within 30 days of Your discovery of the violation. Maar in datzelfde artikel staat er meteen achter dat dit herstel does not affect any right the Licensor may have to seek remedies for Your violations of this Public License. In de toelichting bij de totstandkoming van versie 4.0 schrijft Creative Commons het nog directer: Licensors may still seek damages for a license breach during the period when the licensee was in violation.
En bij de oudere versies, 1.0 tot en met 3.0, bestaat die regeling helemaal niet. Het overzicht van de licentieversies bij Creative Commons zegt het zo: Under versions 1.0, 2.0, 2.5, and 3.0, express permission from the licensor is required for licensees to regain their rights to use the work. De CC BY-SA 2.0 van veel Flickr-foto's valt daaronder, zoals in de Antwerpse zaak hierboven.
Samengevat: de naam alsnog toevoegen stopt de inbreuk voor de toekomst, maar wist de periode zonder vermelding niet uit. Daarom komt die claim toch.
De bouwstenen
De vermelding
Wat moet er dan precies bij het beeld staan? Artikel 3, a van de licentie 4.0 somt het op, en begint met een voorwaarde die vaak wordt overgeslagen: u moet het volgende behouden, en wel voor zover de licentiegever het bij het materiaal heeft aangeleverd. Het gaat om de identificatie van de maker of makers, een auteursrechtvermelding, een verwijzing naar de publieke licentie, een verwijzing naar de uitsluiting van garanties, en een URI of hyperlink naar het gelicenseerde materiaal. Daarnaast moet u aangeven of u het materiaal hebt bewerkt, en aangeven onder welke licentie het staat, met de tekst of een link ernaartoe.
Creative Commons vat dat in haar aanbevolen werkwijze samen als titel, auteur, bron en licentie, en geeft als voorbeeld van een correcte vermelding: "Creative Commons 10th Birthday Celebration San Francisco" by Timothy Vollmer is licensed under CC BY 4.0, met elk element gelinkt.
Er is nog een zin uit dezelfde licentie die de druk wegneemt: u mag aan die voorwaarden voldoen in any reasonable manner based on the medium, means, and context in which You Share the Licensed Material. Of een vermelding in het bijschrift of onderaan de pagina in uw geval redelijk is, hangt dus af van het medium en de context; de licentie schrijft geen vaste plaats voor.
Praktisch
Tot slot twee praktische punten.
Ten eerste het bewijs. Cultuurloket geeft een advies dat achteraf goud waard blijkt: Bewaar ook een bewijs van de licentie, bijvoorbeeld via een screenshot of kopie van de webpagina waarop de voorwaarden vermeld staan. Hoe nuttig dat is, laat de vaststelling van het Antwerpse hof zien dat de licentievermelding later van de oorspronkelijke pagina was verdwenen. Die vaststelling besliste die zaak niet, maar u wilt niet in de positie staan waarin u dat zelf moet aantonen.
Ten tweede: een licentiegever kan stoppen met het aanbieden van het beeld, maar dat raakt niet wie de licentie al had. Creative Commons schrijft: CC licenses are not revocable. Once something has been published under a CC license, licensees may continue using it according to the license terms for the duration of applicable copyright and similar rights. Artikel 6, c van de licentie 4.0 zegt hetzelfde over stoppen met verspreiden. Dat een beeld vandaag met alle rechten voorbehouden staat, betekent dus niet dat het toen ook zo was, en uw eigen kopie van de licentiepagina is dan het stuk dat telt.
Bronnen
Elke bewering op deze pagina is terug te voeren op een van deze vindplaatsen. Klopt er iets niet, laat het ons weten.
Meer lezen