Een claim op uw eigen site of blog

Het eerste wat mensen in deze situatie zeggen, is: maar ik verdien er niets aan. Dat is begrijpelijk, en het is helaas geen verweer tegen de inbreuk zelf.

De reden is de opbouw van de Belgische wet. Beheersvennootschap deAuteurs legt het zo uit: boek XI van het Wetboek Economisch Recht voorziet een gesloten systeem van uitzonderingen. Alleen wat er uitdrukkelijk in staat, is een uitzondering, en die uitzonderingen worden bovendien eng uitgelegd. Een algemene uitzondering voor niet-commercieel gebruik staat er niet tussen.

De uitzondering die er het dichtst bij komt, is die voor het privégebruik, en die werkt hier juist niet. Die uitzondering gaat over gebruik binnen de familie- of vriendenkring, en een website die iedereen kan bezoeken is dat niet: dat is een mededeling aan het publiek. Uw blog is openbaar, ook als er drie mensen per week komen. Dit is onze eigen samenvatting van hoe die uitzondering werkt; wij hebben geen Belgische bron gevonden die het in precies deze woorden zegt.

Wij noemen hier geen artikelnummers met onderdelen. De officiële geconsolideerde wettekst van de uitzonderingen liet zich bij onze raadpleging niet openen, en dat artikel is bovendien in 2022 gewijzigd bij de omzetting van een Europese richtlijn. Oudere weergaven zijn dus onbetrouwbaar en wij nemen ze niet over.

Waar de omstandigheden wél meetellen, is bij de beoordeling van de claim zelf. In het Gentse vonnis van 3 november 2021, dat overigens over foto's in digitale nieuwsbrieven van een vereniging ging en niet over een website, woog mee dat de gevorderde vergoedingen willekeurig waren vastgesteld en geen band hadden met gangbare tarieven, dat er meer dan een jaar werd gewacht zonder om verwijdering te vragen, en dat er onvoldoende bewijs was van de verworven rechten. Hoe een Belgische rechter het bedrag opbouwt, staat apart uitgewerkt op onze pagina daarover.

Er is nog een regel die juist in uw voordeel werkt, en die alleen geldt als u een consument bent. Sinds 1 september 2023 bestaat boek XIX van het Wetboek van economisch recht, voor overeenkomsten van na die datum, en sinds 1 december 2023 ook voor schulden uit oudere overeenkomsten. Het gaat over de minnelijke invordering van schulden van de consument. Het bepaalt dat de eerste herinnering kosteloos moet zijn, dat er daarna een wachttermijn van minstens veertien kalenderdagen geldt voordat een schadebeding mag worden toegepast, en het begrenst wat er bovenop de hoofdsom mag komen.

Het nuttigste artikel is XIX.3. Dat bepaalt dat de onderneming u op uw verzoek onverwijld en op een duurzame drager het bewijs van de schuld moet bezorgen, samen met de informatie over hoe u die kunt betwisten. Dat is precies wat u in een claimdossier nodig hebt.

Maar hier hoort een eerlijke kanttekening bij. Of boek XIX ook geldt voor een betwiste schadevergoeding wegens auteursrechtinbreuk, is niet uitgemaakt. De Orde van Vlaamse Balies leest het toepassingsgebied op grond van de parlementaire stukken ruim: de algemene bepalingen gelden volgens die lezing zowel voor contractuele als voor wettelijke schulden. Tegelijk schrijft professor Diederik Bruloot van de Universiteit Gent dat van een betalingsachterstand pas sprake kan zijn wanneer de consument zijn schuld niet heeft betaald op de vervaldatum. Een betwiste schadevergoeding heeft geen vervaldatum, en daar wringt het. Die gevolgtrekking is van ons; Bruloot trekt haar in dat stuk niet zelf. Rechtspraak die dit beslecht, hebben wij niet gevonden.

Twee vragen die bijna iedereen stelt, en waar wij eerlijk over willen zijn.

Dekt mijn verzekering dit? Dat hangt van uw polis af. De sectorfederatie Assuralia noemt bij de rechtsbijstandsverzekering een rij domeinen waar intellectuele eigendom niet bij staat, noch als dekking noch als uitsluiting. Wat Assuralia wel uitdrukkelijk zegt, is dat een rechtsbijstandsverzekering de kosten van een geschil dekt en niet de schade die u zelf zou moeten vergoeden. Kijk dus uw eigen voorwaarden na, en reken er niet op dat de vergoeding zelf gedekt is.

Is er rechtspraak over iemand zoals ik? Niet dat wij hebben kunnen vinden. Het Gentse vonnis van 2021 ging over een vzw, dus over een rechtspersoon en niet over een particulier. Een gepubliceerde Belgische uitspraak waarin een natuurlijke persoon met een hobbysite werd aangesproken, hebben wij niet aangetroffen.