Claim over een foto bij een vzw of vereniging

Om mee te beginnen

De bekendste Belgische zaak ging over een vzw

Om te beginnen het goede nieuws, want dat is er en het is Belgisch. Een van de bekendste Belgische uitspraken over dit soort claims gaat over een vereniging. Op 3 november 2021 verklaarde de voorzitter van de ondernemingsrechtbank in Gent de stakingsvordering ongegrond die Permission Machine had ingesteld tegen Kortom vzw, de vereniging van communicatieprofessionals uit de overheid en de social profit. Het ging om foto's van het persbureau Belga. De rechter wees op het ontbreken van overtuigend bewijs van de verworven rechten en op willekeurig vastgestelde vergoedingen.

Let op wat voor procedure dat was: een stakingsvordering voor de voorzitter, een procedure zoals in kort geding. Een uitspraak ten gronde kon daarna nog volgen, en het vonnis ging over de omstandigheden van die zaak. Het is dus geen vrijbrief voor verenigingen. Wat het wel laat zien, is dat een vzw die de moeite neemt om door te vragen, niet kansloos is tegenover een professionele tegenpartij.

Verschillen

Vier dingen die voor een vzw anders liggen

Een vzw is in België een ondernemingSinds de hervorming van 2018 is in beginsel elke rechtspersoon een onderneming in de zin van het Wetboek van economisch recht, dus ook een vereniging zonder winstoogmerk. Dat is geen woordenspel: het bepaalt welke rechtbank bevoegd is, en het betekent dat de regels van boek XIX over schulden van consumenten hier niet spelen. Die gelden alleen voor natuurlijke personen die buiten hun beroep handelen. In ruil staan er andere regels open, zoals die over onrechtmatige bedingen tussen ondernemingen in boek VI.
De vordering gaat tegen de vzw, niet tegen het bestuurslidEen vzw heeft rechtspersoonlijkheid: zij is zelf de partij die wordt aangesproken. Staat er in de brief de naam van een vrijwilliger of een bestuurslid als privépersoon, dan is dat een punt dat u nakijkt bij de tenaamstelling. Over de persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders bij zo'n claim hebben wij geen Belgische uitspraak gevonden; dat is dus geen uitgemaakte zaak en geen reden voor paniek.
Het bedrag staat vaak niet in verhouding tot de kasDat is geen juridisch argument op zichzelf, maar het speelt wel ergens mee. Bij de rechtsplegingsvergoeding mag de rechter van het basisbedrag afwijken, en de financiële draagkracht van de verliezende partij is een van de gronden daarvoor. Dat gaat niet vanzelf: een partij moet erom vragen, de rechter moet zijn beslissing bijzonder motiveren, hij blijft binnen het minimum en het maximum van de schijf, en draagkracht kan alleen tot een verlaging leiden.
Wie in uw vereniging mag antwoorden?Spreek af wie de correspondentie voert voordat iemand op eigen houtje reageert. Een erkenning van de schuld stuit de verjaring, en die kan uit een goedbedoelde mail komen van iemand die dat niet wist.

U bent niet de eerste

Wat Vlaamse koepels erover schrijven

De Federatie, de koepel van het sociaal-cultureel werk en de amateurkunsten in Vlaanderen, heeft over dit onderwerp een eigen stuk geschreven voor verenigingen. Zij noemt Visual Rights Group, Copytrack en PicRights bij naam. In dat stuk zegt jurist Joris Deene dat reageren op een claim altijd verstandig is, en het artikel zet daar zelf tegenover dat het volledig negeren van een claim zelden tot een rechtszaak leidt, maar een afweging van risico's blijft. Haar controlelijst komt neer op dezelfde vragen die ook wij aanhouden: is er een inbreuk, is de foto oorspronkelijk en door een mens gemaakt, wie is de fotograaf, is er bewijs van het mandaat en van de overdracht van rechten, en geldt er een uitzondering.

Het Cultuurloket, het kenniscentrum voor de cultuursector, doet hetzelfde en zet de vraag of het claimende bedrijf wel gemachtigd is op de eerste plaats van zijn lijstje. Beide stukken staan bij de bronnen onderaan en zijn gratis te lezen. Wij verwijzen er graag naar: voor veel verenigingen is dat samen met de pagina's op deze site genoeg om zelf verder te kunnen.

Wat nu

Vier dingen die u deze week doet

Zoek uit wie de site heeft gemaakt en wanneerBij verenigingen is dat vaak een vrijwilliger, een oud-bestuurslid of een bureau van jaren geleden. De herkomst van het beeld is het stuk dat het snelst verdwijnt en het zwaarst weegt.
Kijk of het beeld met een thema of sjabloon meekwamBij websites die met een kant-en-klaar thema zijn gebouwd, is dat een reële mogelijkheid. Wat de leveranciers daar zelf over zeggen, staat op onze pagina over beeld uit een websitethema.
Leg vast voordat u verwijdertEen schermafbeelding van de pagina, de volledige adressen en de datum. Verwijderen mag daarna, en hoe sneller hoe beter, want zolang het beeld online staat loopt het gebruik door. Wat het niet doet: de vordering over het gebruik in het verleden verdwijnt er niet mee.
Breng het bestuur op de hoogteEen claim die bij één persoon in de mailbox blijft liggen, is een claim waarop niemand antwoordt. Een korte notitie in het verslag volstaat.

Bronnen

Waar dit op gebaseerd is

Bronnen

Elke bewering op deze pagina is terug te voeren op een van deze vindplaatsen. Klopt er iets niet, laat het ons weten.

Meer lezen

Een claim bij een vzw of vereniging

De bekendste Belgische zaak ging over een vzw

Vier dingen die voor een vzw anders liggen

Wat Vlaamse koepels erover schrijven

Vier dingen die u deze week doet

Waar dit op gebaseerd is

Bronnen

Verder op deze site