Niet u maar uw webbouwer zette de foto erop

Eerst het onaangename deel. De claimpartij spreekt de houder van de website aan, en die bent u. Uw verhaal dat een ander het beeld plaatste, is een verhaal tussen u en die ander; dat is onze lezing, en wij vonden geen Belgische bron die het tegendeel schrijft. Dat goede trouw op zich niets wegneemt, staat wel met zoveel woorden bij De Federatie:

Het Belgische recht vertrekt van objectieve aansprakelijkheid. Dit impliceert dat te goeder trouw handelen of een kleine vzw zijn niets verandert aan de vaststelling van een inbreuk, al kan het wel de uiteindelijke schadevergoeding beinvloeden.

Er is wel een nuance die de andere kant op werkt, en die weinig mensen kennen. U bent niet automatisch aansprakelijk voor de fout van een zelfstandige webbouwer via de regel over aangestelden. Die regel stond vroeger in artikel 1384, derde lid van het oud Burgerlijk Wetboek en staat nu in artikel 6.14. Dat artikel omschrijft de aansteller als de persoon die voor eigen rekening in feite gezag over en toezicht op het gedrag van een ander kan uitoefenen. Bij een zelfstandige aannemer ontbreekt die gezagsverhouding, en dat is geen interpretatie maar de wettelijke definitie.

Dat betekent niet dat u niets te vrezen hebt: u blijft degene die het beeld op uw site aanbiedt. Het betekent wel dat de vraag wie welke rekening uiteindelijk draagt, niet vanzelf bij u eindigt. Hoe dat bij een fotoclaim uitpakt, hebben wij in geen Belgische uitspraak uitgewerkt gevonden.

Hier komt de verandering die deze pagina de moeite waard maakt. Tot voor kort gold in België de zogenaamde quasi-immuniteit van de uitvoeringsagent, een leer die teruggaat op een arrest van het Hof van Cassatie van 7 december 1973. Kort gezegd: de onderaannemer van uw contractpartij was tegenover u grotendeels onaantastbaar. Werkte uw bureau met een freelancer, dan kon u die freelancer in de regel niet rechtstreeks aanspreken.

Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, over de buitencontractuele aansprakelijkheid, heeft dat omgekeerd. Artikel 6.3, paragraaf 2 bepaalt:

Tenzij de wet of het contract anders bepaalt, zijn de wetsbepalingen inzake buitencontractuele aansprakelijkheid van toepassing tussen de benadeelde en de hulppersoon van zijn medecontractanten.

Een hulppersoon is de werknemer, de onderaannemer of de freelancer die uw contractpartij inschakelt. Die is dus niet langer immuun. Wel mag hij dezelfde verweermiddelen inroepen als zijn opdrachtgever, inclusief wat in het contract staat over aansprakelijkheid en termijnen.

Let op de datum, want die beslist. De wet van 7 februari 2024 bepaalt in artikel 45 dat zij in werking treedt op de eerste dag van de zesde maand na die van de bekendmaking; zij verscheen op 1 juli 2024 in het Belgisch Staatsblad, dus dat is 1 januari 2025. Artikel 44 voegt eraan toe dat boek 6 geldt voor feiten die tot aansprakelijkheid kunnen leiden en die zich na de inwerkingtreding hebben voorgedaan, en niet voor de toekomstige gevolgen van eerdere feiten. Staat uw foto er al sinds 2022, dan werkt het oude regime dus waarschijnlijk nog door. Die laatste inschatting is van ons.

Nog een punt waar de FOD Economie op wijst, al gaat het net over iets anders. In de richtsnoeren auteursrechten voor websitehouders van 12 januari 2018 staat over een beding in de voorwaarden van de partij bij wie u het beeld kocht:

Ten slotte kan ook nog melding worden gemaakt van een mogelijk vrijwaringsbeding dat terug te vinden is in de algemene voorwaarden van het contract met de verkoper van de foto('s). Dit beding (in het contract tussen de koper van de afbeelding en de verkoper zijnde de website) houdt in dat de koper niet kan worden aangesproken voor een inbreuk op het auteursrecht wanneer hij de afbeelding rechtmatig gekocht heeft. Dit kan dus eveneens ingeroepen worden.

Dat gaat dus over de beeldbank, niet over uw webbouwer. Wij zetten het er toch bij, omdat het in de praktijk vaak dezelfde vraag is: heeft iemand in de keten een vrijwaring gegeven? Kocht uw bouwer het beeld bij een beeldbank, dan kan dat spoor het snelst tot een oplossing leiden.

Eerlijk over wat wij niet vonden: op de pagina's over fotoclaims van Unizo, Cultuurloket, De Federatie en Verenigingeninfo die in onze bronnenlijsten staan, komt het geval waarin de webbouwer de foto plaatste niet aan bod. En wij vonden geen Belgische rechtspraak over de aansprakelijkheid van de websitehouder voor wat een dienstverlener plaatste. Wie u vertelt dat daarover iets vaststaat, gaat verder dan wat wij hebben kunnen nagaan.