Een claim over een productfoto in uw webshop

Veel webshops draaien op beeld dat zij niet zelf hebben gemaakt. Het komt uit een leveranciersportaal, uit een productfeed, uit een merkomgeving, of het is ooit door iemand uit een catalogus getrokken. Zolang er niets gebeurt, valt dat verschil niet op. Op het moment dat er een brief ligt, wel.

De eerste vraag is dan niet of het beeld mooi genoeg is om beschermd te zijn, maar of u toestemming had. Toestemming zit meestal in de afspraken met de leverancier: een dealerovereenkomst, de voorwaarden van het merkportaal, of de voorwaarden bij de productfeed waarop u bent aangesloten. Dat is de gangbare praktijk zoals wij die tegenkomen; wij hebben er geen Belgische wetsbepaling of uitspraak bij gevonden die dat met zoveel woorden regelt, want het is nu eenmaal contractenwerk. Zoek dus eerst de schriftelijke afspraak op, en kijk of daar staat waarvoor het beeld gebruikt mag worden.

Beeld dat u van een andere webshop of van een marktplaats hebt overgenomen, is een ander verhaal. Daar is doorgaans geen enkele afspraak, en dan gaat het zuiver over auteursrecht en soms daarnaast over eerlijke handelspraktijken.

Nu de vraag die iedereen stelt: is zo'n foto wel beschermd? Het criterium is Europees. Een werk is beschermd als het een eigen intellectuele schepping van de maker is, en dat is het geval wanneer hij bij het maken vrije en creatieve keuzes heeft kunnen maken die zijn persoonlijkheid weergeven. Die maatstaf komt uit de rechtspraak van het Hof van Justitie, met Infopaq en Painer als de arresten waar Belgische auteurs naar verwijzen, en is later verder ingevuld in onder meer Cofemel. Wij geven die arresten hier weer via de Belgische juridische duiding ervan en niet uit de arresten zelf, omdat wij de volledige teksten niet rechtstreeks hebben kunnen inzien. De regel over keuzes die door de techniek zijn bepaald, hieronder, komt uit een andere uitspraak van datzelfde Hof en wordt in de Belgische rechtsleer in dezelfde adem genoemd.

Daaruit volgen twee dingen die alle kanten op wijzen, en allebei zijn ze waar.

Er is nog een tweede spoor dat in webshopzaken opduikt en dat niets met auteursrecht te maken heeft. Wie het beeld, de opbouw en de teksten van een concurrent overneemt, kan ook op slaafse nabootsing of parasitaire mededinging worden aangesproken. In het dossier van IE-Forum daarover staan Belgische zaken waarin dat naast het auteursrecht werd ingeroepen: soms met succes, soms zonder, afhankelijk van hoe het werd onderbouwd. Een zaak die specifiek over productfoto's van een webshop gaat, hebben wij in dat dossier niet aangetroffen.

Praktisch betekent dat: een foto weghalen omdat u denkt dat ze toch niet beschermd is, lost het probleem niet op als u het hele productblok van een concurrent hebt overgenomen.