Het bekendste Belgische vonnis over dit onderwerp ging niet over een website maar over foto's in digitale nieuwsbrieven. Dat is nuttig om te weten, en het betekent iets anders dan vaak wordt gedacht.
Het Gentse vonnis
Op 3 november 2021 wees de voorzitter van de ondernemingsrechtbank in Gent een vordering van Permission Machine tegen de vereniging Kortom af. Die zaak ging over drie foto's in digitale nieuwsbrieven, die maandelijks werden vervangen en offline gehaald, en over een exemplaar dat alleen nog in een reservekopie van de server stond. Het advocatenkantoor Modo Law geeft de redenering van de rechter op dat punt zo weer: de eisende partij had niet eens onderzocht [...] of de vindplaats van de foto (in dit geval een back-up van de server, ontoegankelijk voor derden) nog een bedreiging vormt op de gebeurlijke rechten van de fotograaf.
Nu de nuance die niemand anders erbij zet, en die wel belangrijk is. Die vordering strandde niet op het argument dat een nieuwsbrief geen mededeling aan het publiek zou zijn. Zij strandde op het misbruik van de stakingsvordering en op het ontbrekende bewijs van de rechten. Uit dit vonnis mag u dus niet afleiden dat een nieuwsbrief buiten schot blijft.
En nog iets. In het antwoord op een schriftelijke vraag in de Senaat schreef de minister in maart 2022: Permission Machine heeft aangegeven beroep te zullen aantekenen. Het is dus nog voorbarig om algemene conclusies te trekken uit dit vonnis. Of dat beroep er ook werkelijk is gekomen, en wat het heeft opgeleverd, hebben wij niet gevonden. Behandel dit vonnis dus als een sterk signaal en niet als het laatste woord. Terzijde: datzelfde Senaatsstuk dateert het vonnis op 3 november 2020, terwijl de Vlaamse besprekingen 3 november 2021 aanhouden; wij houden die laatste datum aan.
Wat dit betekent
Sociale media
Dan de sociale media. Dat er in België ook daarover wordt geclaimd, staat vast. Het Cultuurloket behandelt claims voor foto's die gebruikt zijn op uw website, op sociale media of in een nieuwsbrief in één adem.
En er is een concreet Vlaams voorbeeld. Vereniginginfo beschrijft hoe een kleine vzw in december 2020 op haar Facebookpagina twee aankondigingen plaatste met een achtergrondfoto uit een internationale beeldbank, bewerkt met tekst en een logo. Ruim vijf jaar later, in maart 2026, kwam er een brief met een vordering van meer dan achthonderd euro. Volgens diezelfde bron werd het dossier na een gemotiveerd antwoordschrijven afgesloten voor een fractie van het oorspronkelijke bedrag.
Uit dat voorbeeld haalt u drie dingen: er wordt over sociale media geclaimd, er kunnen jaren tussen zitten, en een onderbouwd antwoord maakt verschil. Dat het beeld bewerkt was met tekst en een logo hielp niet, en dat is logisch: het onderliggende beeld bleef herkenbaar.
De bedrijfspagina
Wie op de bedrijfspagina van zijn onderneming een foto plaatst, is daarvoor zelf verantwoordelijk. De voorwaarden van het platform veranderen daar niets aan: die regelen alleen de verhouding tussen u en het platform. Zij geven u geen recht op het werk van een derde en zij vrijwaren u niet tegen een claim van de fotograaf. Dat is niet onze uitleg maar die van het platform zelf: een woordvoerder namens Instagram zei in 2020 dat de eigen regels van het platform vereisen dat derden the necessary rights from applicable rights holders hebben.
Het delen van het bericht van iemand anders ligt anders. Bij een gewone deelknop blijft het beeldbestand staan bij de oorspronkelijke poster en wordt er niets naar u gekopieerd. Dat is dezelfde situatie als bij insluiten, met dezelfde drie uitzonderingen: het bronmateriaal moet met toestemming openbaar staan, er mag geen technische maatregel worden omzeild, en zodra u het beeld downloadt en opnieuw plaatst in plaats van te delen, valt u terug in de regel uit Renckhoff. Hoe dat zit, staat op onze pagina over ingesloten beeld. Belgische rechtspraak over de deelknop hebben wij niet gevonden.
Bronnen
Elke bewering op deze pagina is terug te voeren op een van deze vindplaatsen. Klopt er iets niet, laat het ons weten.
Meer lezen