Het is de meest gehoorde zin bij dit soort claims: ik heb hem gewoon van Google gehaald. Dat is begrijpelijk, want de zoekresultaten zien eruit als een verzameling beelden om uit te kiezen. Wat Google er zelf over zegt, en wat de rechter ervan vindt, staat hieronder.
Wat Google zegt
Google Afbeeldingen is geen beeldbank maar een index: het toont wat er elders op het web staat. In zijn eigen hulppagina's schrijft Google dat afbeeldingen auteursrechtelijk beschermd kunnen zijn en dat u de resultaten kunt verfijnen op gebruiksrechten als u een afbeelding opnieuw wilt gebruiken. Bij dat filter hoort de zin dat u altijd de licentiegegevens van een afbeelding moet controleren voordat u ze hergebruikt.
Dat filter bestaat nog, maar het is veranderd. De oude keuzes gelabeld voor hergebruik zijn op 31 augustus 2020 verdwenen. Sindsdien kunt u kiezen tussen Creative Commons-licenties en commerciële en andere licenties. Google schrijft bij de eerste groep dat die beelden meestal kosteloos te gebruiken zijn maar naamsvermelding vereisen, en bij de tweede dat ze een niet-Creative Commons-licentie hebben en van gratis of van betaalde sites kunnen komen.
Tegelijk introduceerde Google een label voor beeld waarvan de uitgever licentiegegevens heeft aangeleverd, met een link naar de licentievoorwaarden en soms naar de plek waar u het beeld kunt kopen. Dat label zegt dus iets over wat de uitgever heeft doorgegeven, niet over wat u mag.
Geschiedenis
Er is nog iets veranderd, en dat verklaart waarom oudere sites vaker in de problemen komen. Tot februari 2018 zat er bij elk zoekresultaat een knop om de afbeelding rechtstreeks te openen. Die knop is op 15 februari 2018 verwijderd. Google zei erbij dat de wijziging mede voortkwam uit de schikking met Getty Images van die week, en dat ze bedoeld was om een evenwicht te vinden tussen wat gebruikers nodig hebben en wat uitgevers willen. De knop om de pagina zelf te bezoeken bleef wel staan.
Dat is meer dan een detail in de vormgeving. Wie doorklikt naar de pagina waar het beeld staat, ziet vaak meteen van wie het is en onder welke voorwaarden het daar staat. Wie het beeld rechtstreeks opende en opsloeg, zag dat niet. Stamt uw afbeelding uit die jaren, dan is dat het verschil tussen weten en niet weten waar ze vandaan kwam.
Wat de rechter zegt
De kern is juridisch eenvoudiger dan mensen hopen. Het Hof van Justitie van de Europese Unie oordeelde op 7 augustus 2018 in de zaak Renckhoff dat het plaatsen van een foto op een website ook onder het begrip mededeling aan het publiek valt wanneer die foto eerder met toestemming van de rechthebbende en zonder beperkingen op een andere website is gepubliceerd. Met andere woorden: dat een foto vrij te vinden was, maakt het opnieuw plaatsen ervan niet vrij. U verricht dan een eigen openbaarmaking, en daarvoor hebt u toestemming nodig.
Het Cultuurloket zegt hetzelfde in gewone taal: u hebt een toelating nodig om materiaal op welke manier dan ook te reproduceren of publiek mee te delen, en dat geldt ook online.
Wat nu
Bronnen
Elke bewering op deze pagina is terug te voeren op een van deze vindplaatsen. Klopt er iets niet, laat het ons weten.
Meer lezen