Kopenhagen, Berlijn, Zug, New York of Hongkong. Dat zegt iets over de afzender, maar veel minder over het recht dat op uw zaak van toepassing is dan de brief soms suggereert.
De bevoegde rechter
Eerst het geruststellende deel. Binnen de Europese Unie geldt verordening 1215/2012, kortweg Brussel I bis. Artikel 4, lid 1 bevat de hoofdregel:
Onverminderd deze verordening worden zij die woonplaats hebben op het grondgebied van een lidstaat, ongeacht hun nationaliteit, opgeroepen voor de gerechten van die lidstaat.
Woont u in België, dan is dat uw thuisbasis, ook als de eiser Deens of Duits is. Belangrijk: het gaat om de woonplaats van de verweerder, dus van u. Waar de eiser zit, verandert daar niets aan.
Er is wel een bijzondere regel bij onrechtmatige daad. Artikel 7 begint met de woorden Een persoon die woonplaats heeft op het grondgebied van een lidstaat, kan in een andere lidstaat voor de volgende gerechten worden opgeroepen, en punt 2 luidt: ten aanzien van verbintenissen uit onrechtmatige daad, voor het gerecht van de plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan of zich kan voordoen. Dat is dus wel degelijk een extra forum dat in het buitenland kan liggen. Wij doen het niet mooier dan het is: de geruststelling zit in artikel 4 en in het toepasselijke recht hieronder, niet in artikel 7.
Denemarken hoort er in de praktijk bij. De verordening zelf zegt in haar overwegingen dat zij niet verbindend is voor Denemarken, maar het Europees e-justitieportaal schrijft dat zij tussen alle lidstaten van toepassing is, Denemarken inbegrepen, op grond van de overeenkomst van 2005 tussen de Europese Gemeenschap en Denemarken.
Buiten de Unie
Hier past een correctie op een misverstand dat wij zelf bijna maakten. Welk stelsel geldt, hangt niet af van het land van de afzender maar van de woonplaats van de verweerder. Artikel 6, lid 1 laat het nationale recht van een lidstaat pas toe indien de verweerder geen woonplaats heeft op het grondgebied van een lidstaat. Woont u in België, dan geldt Brussel I bis dus ook wanneer de brief uit de Verenigde Staten of uit Hongkong komt.
Zwitserland, waar PicRights zit, valt onder het Verdrag van Lugano van 2007, dat inhoudelijk sterk op Brussel I lijkt en dezelfde hoofdregel van de woonplaats van de verweerder kent.
Het Belgisch Wetboek van internationaal privaatrecht van 16 juli 2004 komt pas in beeld wanneer de verweerder zelf buiten de Unie woont. Artikel 5 verklaart de Belgische rechters bevoegd indien de verweerder bij de inleiding van de vordering zijn woonplaats of gewone verblijfplaats in België heeft, en artikel 96 voegt de onrechtmatige daad toe wanneer de schadelijke handeling zich geheel of gedeeltelijk in België heeft voorgedaan. Voor de lezer van deze pagina is dat zelden de relevante weg.
Het toepasselijke recht
Belangrijker nog dan de rechter is het recht. Verordening 864/2007, Rome II, artikel 8:
1. De niet-contractuele verbintenis die voortvloeit uit een inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht, wordt beheerst door het recht van het land waarvoor de bescherming wordt gevorderd.
3. Van het recht dat krachtens dit artikel van toepassing is, kan niet bij overeenkomst op grond van artikel 14 worden afgeweken.
Vertaald naar uw situatie: wordt bescherming gevorderd voor België, dan geldt Belgisch auteursrecht, dus boek XI van het Wetboek van economisch recht. En het derde lid is stevig: daar kan niet bij overeenkomst van worden afgeweken. Een brief die eenzijdig Deens, Duits, Zwitsers of Amerikaans recht van toepassing verklaart, of algemene voorwaarden die dat doen, veranderen daar niets aan.
En de verordening werkt universeel. Artikel 3 bepaalt dat het door de verordening aangewezen recht van toepassing is, ongeacht of dit het recht van een lidstaat is. Ook bij een eiser uit Hongkong of de Verenigde Staten past een Belgische rechter dus artikel 8 toe.
Het Belgisch Wetboek van internationaal privaatrecht kent in artikel 93 een verwante regel voor de intellectuele eigendomsrechten zelf: die worden beheerst door het recht van de Staat voor het grondgebied waarvan de bescherming van de eigendom wordt gevraagd.
Dat is de reden waarom de Belgische rechtspraak op onze rechtspraakpagina ook geldt als de brief uit Kopenhagen komt.
Vier gevolgen
Waar u terechtkunt
Waar kunt u terecht bij een grensoverschrijdend geschil? Minder ver dan u zou hopen.
Het Europees Centrum voor de Consument helpt consumenten bij een grensoverschrijdend probleem met een onderneming in de Europese Unie, Noorwegen, IJsland of het Verenigd Koninkrijk. Het geeft gratis informatie, advies en bijstand en kan contact opnemen met de onderneming, maar het kan haar niet dwingen te handelen en het treedt niet op als uw wettelijke vertegenwoordiger. Het zwaartepunt van hun werk ligt bij grensoverschrijdend winkelen en reizen. Of het centrum een fotoclaim in behandeling neemt, hebben wij niet kunnen nagaan.
Het Europees platform voor onlinegeschillenbeslechting bestaat niet meer. De Europese Commissie schrijft dat het platform sinds 20 juli 2025 is stopgezet; verordening 2024/3228 trok de onderliggende verordening in. ECC België schrijft dat de ondersteuning in de loop van 2025 werd afgebouwd en verwijst wie een probleem heeft door naar het centrum zelf.
Ook de Consumentenombudsdienst helpt hier niet: die is uitdrukkelijk niet bevoegd voor een geschil met een buitenlandse onderneming.
Eerlijk
Tot slot, om verwachtingen bij te stellen. Wij hebben geen Belgische rechtspraak gevonden die specifiek gaat over een buitenlands claimbedrijf zoals Copyright Agent, Copytrack, PicRights, Pixsy, Pngtree of Getty. De Belgische uitspraken die er zijn, gaan over fotografen en over een Belgische vennootschap.
Dat is geen reden om een buitenlandse brief anders te behandelen. De inhoudelijke maatstaven blijven dezelfde, want het is dezelfde wet die geldt. Onze pagina over de zeven controlepunten werkt dus even goed voor een brief uit Zug als voor een brief uit Antwerpen.
Bronnen
Elke bewering op deze pagina is terug te voeren op een van deze vindplaatsen. Klopt er iets niet, laat het ons weten.
Meer lezen